1
2
3
3

Stwórz profil własnego ogrodu. Podziel się swoim doświadczeniem pielęgnacji roślin.



Rejestracja

Login:

Hasło:

Ciecie drzew i krzewów owocowych

Po co tniemy drzewa i krzewy owocowe

Zazwyczaj już na przedwiośniu sadownicy przystępują do cięcia drzew i krzewów owocowych. Cięcie wykonywane jest co roku na wszystkich plantacjach towarowych. Również w ogródkach działkowych drzewa i krzewy trzeba ciąć co roku na wiosnę i latem. Cele cięcia są następujące:

Regulowanie kształtu i wielkości koron drzew

Jabłoń lub grusza rosnąca swobodnie dorasta do 6-8 m wysokości, a wówczas jest bardzo trudno zebrać owoce z wierzchołka drzewa. Z upływem lat korony drzew staje się coraz bardziej rozłożyste, zacieniając sąsiadujące z nimi uprawy warzyw i kwiatów. Wysokość i rozpiętość koron możemy regulować za pomocą cięcia. W sadach przycina się wierzchołki drzew karłowatych do 2 m wysokości, a silnie rosnących drzew do 3 m. Rozpiętość koron utrzymywana jest w granicach 2-4 m. Podobne rozmiary można nadawać drzewom owocowym w ogrodach działkowych. Kształt koron nie musi być dowolny. Jeśli drzewo ma koronę w kształcie odwróconego stożka lub kopuły, to dolne gałęzie są zacienione przez wierzchołek drzewa i wydają mizerne owoce. Za pomocą cięcia można nadać koronom kształt stożka lub pucharu, zapewniając w ten sposób korzystne nasłonecznienie całego drzewa.

Prześwietlanie koron

Jedynie w języku polskim znajdujemy takie określenie jakim jest termin „prześwietlanie koron”, czyli cięcie w celu ułatwiania przenikania światła w głąb korony. Z pomiarów wykonywanych stosowną aparaturą wiemy, że dorodne owoce wyrastają tylko w tej części korony, gdzie dociera przynajmniej 50 % światła słonecznego w stosunku do ilości światła nad koroną. Jeśli drzewo nie jest prześwietlane przez kilka lat, to do środkowych i dolnych partii korony dociera zaledwie 10-20% światła. Owocowanie jest tu skąpe, owoce drobne, bez rumieńca, mało smaczne. Prześwietlanie to usuwanie z korony nadmiaru gałęzi pokładających się wzajemnie na sobie lub położonych zbyt blisko siebie. Przy regularnym, corocznym cięciu usuwamy zazwyczaj ok 20-30% gałęzi, uzyskując prawidłowe zagęszczenie korony. Jeśli drzewo jest zaniedbane, to trzeba niekiedy wyciąć 2/3 gałęzi, aby koronę prawidłowo rozrzedzić. Prześwietlanie wywiera pozytywny wpływ na zdrowie drzew. W koronach odpowiednio rozrzedzonych słońce i wiatr szybko wysuszają liście i owoce po deszczu, co zapobiega rozwoju chorób grzybowych. W koronach drzew naciętych, gęstych choroby grzybowe znajdują doskonałe miejsce do rozwoju. Parch jabłoni i gnicie owoców rujnują znaczną część plonów.

Odmładzanie drzew i krzewów

Organizmy żywe mają swój okres młodości, okres płodności, starzenia się i śmierci. Widzimy to także u drzew i krzewów owocowych. Maliny owocują na pędach tegorocznych ('Polana') lub zeszłorocznych ('Malling Promise'). Po zebraniu owoców pędy które owocowały trzeba wycinać. Winorośl owocuje na łozie, która wyrosła w ubiegłym roku. Porzeczki czarne owocują najobficiej na pędach rocznych. Pędy starsze są mało produktywne. Porzeczki czerwone, jabłonie, grusze i śliwy owocują najobficiej na pędach 2-3 letnich, Pędy starsze również wiążą owoce, lecz z reguły są one mniej dorodne. Coroczne cięcie jest więc konieczne w celu odmłodzenia drzew i krzewów owocowych, spowodowania wyrośnięcia nowych pędów. Konieczność cięcia widać najlepiej na przykładzie brzoskwini. Brzoskwinia posadzona na działce bardzo szybko rośnie i wcześnie owocuje. Jednak już po 4-5 latach po posadzeniu obserwujemy zamieranie gałęzi u podstawy korony, zaś nowe pędy wyrastają u wierzchołka. Strefa owoconośna przesuwa się w stronę wierzchołka, toteż coraz trudniej jest zebrać owoce. Odpowiednim cięciem odmładzającym można zmusić brzoskwinię do owocowania u podstawy korony.

Regulowanie owocowania

Są odmiany jabłoni, np. 'James Grieve', które owocują co roku. Wiele odmian natomiast, tak jak 'Oliwka Inflancka' ('Papierówka'), owocuje uparcie do drugi rok. Takie owocowanie nazywamy przemiennym. W roku obfitego owocowania, jest tak dużo jabłek na gałązkach, że uniemożliwiają zawiązanie się pąków kwiatowych, które rozwinęły by się jako kwiaty w roku następnym. Pąki kwiatowe zawiązują się u tej odmiany już w czerwcu i lipcu, ale tylko wtedy gdy przynajmniej część pędów jest wolna , nieobciążona jabłkami. Cięcie ma ogromny wpływ na regularność owocowania drzew. Przerzedzając gałązki i pędy roczne w roku obfitego kwitnienia zrzucamy na ziemię część pąków kwiatowych lub kwiatów i odciążamy drzewa od nadmiernego owocowania. Wskutek przycinania wyrasta dużo nowych pędów. W pierwszym roku ich życia nie mogą one jeszcze owocować, ale są rezerwą na rok następny. Gdy jedne pędy owocują, inne przygotowują się do tej roli, co daje w efekcie plon coroczny, mimo że nie co roku równie obfity.

Poprawianie jakości owoców

Uprawiając jabłoń na działce możemy wykorzystać jabłka drobne na np. szarlotkę, a większe jako jabłka deserowe. W plonie musi być jednak pewna korzystna proporcja jabłek drobnych do dużych. Jest wiele odmian jabłoni, które nigdy nie są cięte wydają jabłka niewiele większe nić śliwki renklody. Taka jabłonią jest np. 'Papierówka'. Jabłka bardzo drobne są niesmaczne, trawiaste, mało soczyste, zawierające mało cukrów. Nie nadają się do spożycia deserowego i wymagają dużo pracy przy przygotowaniu jakiegokolwiek przetworu. Cięcie znakomicie poprawia wielkość jabłek i wszystkich innych gatunków owoców- gruszek , śliwek, brzoskwiń a nawet wiśni, czereśni i porzeczek. Cięcie poprawiając nasłonecznienie koron sprzyja równomiernemu dojrzewaniu owoców i powstrzymywaniu rumieńca na jabłkach, gruszkach i brzoskwiniach.

Cięcie jako zabieg sanitarny

Rozrzedzając koronę utrudniamy grzybom chorobotwórczym zasiedlenie gałęzi, liści i owoców(bo ich wrogiem jest słońce). Ale to nie wszystko. Mączniak jabłoni nie boi się słońca. Niszczy pędy głównie na obwodzie korony i można go wytępić w prawie 90% wycinając porażone pędy kilkakrotnie w ciągu lata. Równie skutecznie można się pozbyć raków drzewnych i zgorzeli niszczących korę i drewno przez wycinanie chorej tkanki. Skuteczne jest cięcie w zapobieganiu moniliozie atakującej wiśnie i czereśnie. W każdym innym przypadku widząc chore lub martwe gałęzie albo pędy roczne stosujemy zabieg chirurgiczny wycinając część chorą aż do zdrowej tkanki. Skuteczność cięcia będzie większa, jeśli ranę po wycięciu zasmarujemy odpowiednim balsamem sadowniczym, który znajdziemy w sklepach ogrodniczych.

Termin cięcia

Przy sprzyjającej pogodzie można ciąć jabłonie, grusze, śliwy, morele i krzewy owocowe od marca aż do połowy mają. Brzoskwinie lepiej ciąć dopiero w kwietniu, ponieważ cięcie brzoskwiń jest bardzo szczegółowe, pozostawia się na pędach określoną liczbę pąków, więc trzeba wyraźnie widzieć które są zdrowe, a które uszkodzone przez mróz. Przemarzanie pąków kwiatowych brzoskwiń jest częste. Opóźnione cięcie kwietniowe wszystkich gatunków drzew jest także wskazane po ciężkiej zimie.
Młode paroletnie wiśnie i czereśnie również przycinamy w kwietniu, w celu nadania drzewom odpowiedniej formy, Zazwyczaj od czwartego roku po posadzeniu drzew wiśnie i czereśnie przycina się po zerwaniu owoców. W tym czasie rany zadane drzewom przez cięcie szybciej się goją i jest dużo mniejsze prawdopodobieństwo zakażenia ran przez patogeny chorobotwórcze. Po zbiorach owoców w sierpniu, można także ciąć morele i wcześniejsze odmiany śliw. Od września nie wykonujemy już żadnego cięcia.