Ktoś, kto pragnie odizolować się od sąsiadów i szanuje swoją prywatność powinien sobie stworzyć ścianę z żywych roślin. Chronią one przed spojrzeniami ciekawskich. Świetnie zatrzymują uliczny kurz a także izolują od hałasu.
W miejscach narażonych na mocne wiatry osłona taka zneutralizuje ich działanie, czym rzedłuży się nasza czas przebywania w ogrodzie. Od zimnych wiatrów północnych i wschodnich dobrze chronią żywopłoty z klonu polnego, grabu, ligustru, i innych krzewów. Pomiędzy gęzstymi gałązkami budują gniazda liczne ptaki. Sadząc krzewy na żywopłot trzeba zatem pomyśleć o doborze i selekcji roślin dających im schronienie. Większość odpowiednich do tego gatunków ma zdolność silnego zagęszczania się po intensywnym cięciu.
Szerokość ściany żywopłotu strzyżonego powinna odpowiadać jednej trzeciej jego wysokości. Powinno się przy tym przestrzegać pewnych zasad. Minimalna szerokość żywopłotu powinna mieć około 25 cm. Najwęższe żywopłoty można tworzyć z grabu, zaś z ligustru i głogu pospolitego mają one szerokość 30-35 cm. Podobne lub szersze żywopłoty możemy stworzyć z klonu polnego, ostrokrzewu i derenia. Znacznej ilości miejsca potrzebują żywotnik i cyprysik, natomiast na żywopłot świerkowy należy przeznaczyć ziemię o szerokości 1 m.
Sadzenie
Przed posadzeniem krzewów na żywopłot trzeba odpowiednio przygotować glebę. Najlepszym rozwiązaniem jest wykopanie dołu o szerokości 1 m i wypełnienie go żyzną, luźna ziemią. np. kompostem wraz z mączką rogowo-kostną. Jeśli ktoś chciałby ułatwić sobie pracę, a jednocześnie ma w ogrodzie dobrą glebę, może przekopać ją na głębokość około dwóch łopat, poczym rozsypać na powierzchni mieszankę kompostu z nawozami a następnie lekko zagrabić. Zaleca się, by tak przygotowaną tak ziemię pozostawić na osiem dni, podlewając jedynie w czasie suszy, a dopiero potem posadzić rośliny.
Przed sadzeniem trzeba rozciąć materię zabezpieczającą korzenie lub wyciągnąć roślinę z pojemnika i przyciąć nieco korzenie. Należy sadzić tak gęsto, by rośliny lekko ocierały się o siebie.
Odpowiednie rośliny sadzimy w szereg, z wyjąztkiem grabów i ligustry- z nich należy stworzyć dwa szeregi. Sadzi się najwygodniej w dwie osoby. Jedna trzyma sadzonkę lekko nią potrząsając, a druga obsypuje delikatnie korzenie ziemią. Na końcu trzeba ziemię przydeptać, aby sadzonka stała stabilna w ziemi. Niezawodnym rozwiązaniem jest sadzenie wzdłuż linii którą wcześniej wyznaczymy rozciągniętym sznurkiem.
Ile roślin należy posadzić na 1 m żywopłotu
* Klon pospolity. Acercampestre. :3-5 sadzonek.
* Berberys Thunberga. Berberis thunbergii.: 3-5 sadzonek.
* Grab pospolity, Carpinus betulus.: 3-5 sadzonek.
* Pigwowiec japoński. Chaenomeles japonica.: 4-7 sadzonek.
* Dereń właściwy. Comus mas.: 3-5 sadzonek.
* Głóg jednoszyjkowy. Crataegus monogyna.: 3-5 sadzonek.
* Buk pospolity. Fagus silvatica.: 3-5 sadzonek.
* Ligustr. Ligustrum - odmiany.: 4-5 sadzonek.
* Mahonia pospolita. Mahonia aquifolium.: 4-5 sadzonek.
* Pięciornik krzewiasty. Potentilla fruticosa.: 4-5 sadzonek (zalecane cięcie formujące).
Żywopłoty swobodnie rosnące, kwitnące
Ten, kto ma znacznie więcej miejsca, zamiast gęstego żywopłotu formowanego, może posadzić kwitnące krzewy, które co prawda także czasem należy przycinać, ale zazwyczaj zachowują naturalną formę. Wystarczą 2-3 sadzonki na metr. Przed posadzeniem kwitnących krzewów na granicy działki warto zapytać sąsiada, czy nie będzie temu przeciwny. Niektóre kwitnące krzewy nadają się do obsadzania powierzchni przy ulicach lub wkoło tarasów i innych wolnych miejsc.
Żywopłoty z roślin iglastych
Gęstwina żywopłotów z roślin iglastych to miejsca które pozwalają ptakom na spokojne i bezpieczne budowanie gniazd. Ich śpiew jest dodatkowym walorem ogrodu. Świetnym do tego celu żywotnik, rosnący nawet do ponad 2 m. Obok form prostych są także odmiany stożkowate. Radzi się sadzić 2-3 rośliny na 1 m. Istnieje możliwość przycinania ich tak jak żywopłot z roślin liściastych.
Do cienioznośnych zalicza się cis, który występuje w naszych lasach.Posiada on zwarty pokróji ciemnozielone igły. Cisy, niezależnie od gatunku, dobrze znoszą przycinanie. Zagęszczenie przy sadzeniu szeroko rosnących gatunków iglastych to 2-3 rośliny na 1 m.
Rośliną najlepszą na utworzenie wysokiego żywopłotu jest świerk: ważny wymóg to duża wilgotność gleby, również w zimie. Sadzi się 2 rośliny na
1m.
Gęsto rosnące żółte, zielone lub niebieskie kolumny cyprysika srebrzystego zdobią granicę ogrodów. Cyprysiki można przycinać, nie polecamy jednak tego nie robić, odwdzięczą się potem piękniejszym wyglądem.
Jeszcze bardziej zwartą koronę niż cyprysik posiada żywotnik kolumnowy: do sadzenia wystarczą 3 rośliny na 1 m. Nie trzeba sadzić wzdłuż linii prostej- sadzonki mogą być nieco rozrzucone. Z upływem czasu żywopłot wygląda luźniej.
Nawożenie
Zapotrzebowanie roślin przeznaczonych na żywopłot na składniki pokarmowe jest bardzo duże, gdyż na niewielkiej powierzchni rosną one gęsto obok siebie. Dlatego corocznie powinno się ściółkować glebę wokółtych roślin kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. Do tego przed rozpoczęciem wegetacji należy zastosować na 1 m 30-50 g nawozu organiczno-mineralnego. jak np. Hornoska-Special. Oscorna. Guano-Special. Rozsypany nawóz należy płytko zmieszać z glebą.
Skracanie pędów
W czasie sadzenia nie należy bać się skracania pędów, co najmniej o 1/3, lepiej nawet o 2/3 ich długości. Dzięki temu zabiegowi rośliny bardziej się rozgałęzią i utworzą w dolniej części gąszcz, co jest niewątpliwie zaletą żywopłotu. Znawcy przycinają młode rośliny głogu, ligustru i derenia ponownie po roku, równie mocno jak zaraz po posadzeniu. Zalecane jest to wtedy, gdy krzewy wydały za mało nowych pędów.
Cięcie żywopłotów
Żywopłoty złożone z roślin drzewiastych, takich jak grab, buk, ligustr i głóg, przycina się dwa razy, a krzewy zimozielone tylko raz w ciągu roku. W przypadku krzewów zrzucających liście rozróżnia się dwa rodzaje cięcia: cięcie główne i formujące, które należy przeprowadzić w okresie spoczynku, a więc między październikiem a marcem. Cięcia te nadają żywopłotowi określoną formę, zwiększają żywotność roślin i sprzyjają przyrostowi na szerokość i wysokość żywopłotu. Wycina się nie tylko pędy ubiegłoroczne, ale także - o to możliwe - część przyrostów z poprzednich lat, tak by żywopłot zachował pożądane wymiary.
Uwaga na lęgi ptaków
Drugie cięcie (w czasie lata) ma na celu tylko poprawę wyglądu żywopłotu. Wykonuje się je gdy sprawia on wrażenie zaniedbanego, gdzie widoczne pędy rozwijają się nieregularnie. Najepiej jednak odłożyć przycinanie na koniec lipca, aby nie zakłócać lęgów ptaków.
Chcąc utrzymać perfekcyjny kształt żywopłotu, można przewidzieć w okresie wegetacyjnym (tzn. od wiosny do jesieni) dwukrotny zabieg: pierwszy w maju, gdy pędy rozwinięte są dopiero w połowie, oraz drugi - w pełni lata.
Korzystną dla roślin formą żywopłotu jest trapez równoramienny: jego podstawa powinna być ok. 1/5 szersza od szczytu. W przypadku krzewów o pokroju wzniesionym może się zdarzyć. że dolne gałęzie obumierają wskutek braku lub zbyt małej ilości światła. Krawędzie żywopłotu z ligustru można zaokrąglić, wówczas sprawia wrażenie lekko wypukłego. Najprościej to zrobić, gdy żywopłot jest niski. Te reguły obowiązują w przypadkach geometrycznej formy żywopłotu, ale także pojedynczych drzew i krzewów, ktore tworzą zieloną granicę. Sekatorów używa się nie tylko do ścięcia kwitnących lub owocujących pędów do wazonu, także do uporządkowania zdziczałych krzewów. Od czasu do czasu konieczne jest cięcie korekcyjne w celu usunięcia pędów wzajemnie sobie przeszkadzających we wzroście oraz wystających gałęzi psujących ogólny kształt żywopłotu.
Niskie żywopłoty, które stanowią obwódkę rabat kwiatowych lub ogródków frontowych przycina się tylko raz w roku. Wiosną "pod miarkę". Niekiedy jest to cięcie bardziej intensywne, zwłaszcza w przypadku niskiej tawuły (5piraea 'Uttle Princess') czy zimozielonego suchodrzewu karłowatego (Lonicera nitida . Elegant')
Cięcie odmładzające bywa także konieczne
Żywopłoty które sa w nienajlepszej kondycji, mizerne, ogołocone trzeba poddać radykalnemu cięciu odmładzającemu. Pnie lub główne gałęzie ścina się albo odpiłowuje na wysokości 25 cm nad ziemią. Dzięki temu rośliny wkrótce wydadzą liczne młode pędy. Sprawią one, że żywopłot się zagęści i zazieleni.
To zalecenie dotyczy tylko krzewów ozdobnych zrzucających liście: nie należy odmładzać krzewów zimozielonych.
Cięcie żywopłotów zimozielonych
Przy cięciu żywopłotów zimozielonych liściastych i iglastych obowiązują inne zasady. Zabieg przeprowadza się tylko do roku -najlepiej wiosną, przed wznowieniem wzrostu lub - jeszcze lepiej - późnym latem. Od sierpnia do początku września. Odradza się cięcie późną wiosną, ponieważ pozbawia ono rośliny rozwijających się pąków i młodych wyrastających pędów.
Niektórzy miłośnicy ogrodów, którzy chętnie utrzymują w nich porządek, przycinają swoje żywopłoty 2 razy do roku (lub częściej), podobnie jak ogrodnicy formujący z krzewów np. zwierzęta, kule i piramidy w parkach i ogrodach historycznych. Bez względu na częstotliwość cięcie powinno ograniczyćsię do skrócenia tegorocznych przyrostów, co oznacza że należy pozostawić przynajmniej część ulistnionego pędu tegorocznego.
Żywopłotom iglastym zaleca się nadawać formę trapezu, a więc tnie się słabiej część dolną, intensywniej zaś - górną. Wtedy nie widać niektórych zbrązowiałych lub ogołoconych dolnych gałęzi.