W obrębie każdego niemal rodzaju drzew czy krzewów znaleźć można co najmniej jedną odmianę żółtolistną. Spośród drzew znajdziemy je u buków, dębów, klonów, glediczji, jarzębów, robinii a wśród krzewów u dereni pęcherznicy, berberysów, bzów i wielu innych.
A także oczywiście wśród licznych gatunków iglastych. W tych wszystkich przypadkach żółta barwa liści jest zasadniczym elementem ozdobnym. Mamy jednak także odmiany złotolistne gdzie kwiaty czy owocostany pełnią równie istotną funkcję dekoracyjną. Tak jest właśnie u przepięknie kwitnącej katalpy bignowiniowej "Aurea" wrzoseków, czy tawuł japońskich.
Najważniejszy jest umiar.
Zarówno architekci krajobrazu jak i ogrodnicy amatorzy bardzo chętnie sięgają po barwnolistne odmiany drzew i krzewów licząc na szybki i spektakularny efekt wizualny. Należy przy tym pamiętać by rośliny takie wprowadzać do ogrodu przede wszystkim powściągliwie i z umiarem.
Zdecydowanie lepiej wygląda jedna dobrze wyeksponowana roślina o złotych liściach wśród otaczającej zieleni niż sadzenie obok siebie odmian żółto - czerwonolistnej i jeszcze biało nakrapianej. Oczywiście można je stosować w jednej kompozycji ale wyrażnie przedzielone neutralnymi roślinami o zielonych liściach i nie więcej niż po jednej z każdego rodzaju. Przy okazji dobrze jest jeśli te barwne plamy różnią się od siebie rónocześnie fakturą i skalą ( drobne liście lub igły u jednej w kontraście z dużymi liśćmi u drugiej).
Na przykład dobrze komponują się dominująca w kompozycji katalpa bignoniowa "Aurea" o grubej fakturze dużych liści i płasko-kulistej koronie w połączeniu z delikatnym parasolowatym i niskim klonem palmowym "Ornatum" czy kolumnowym i drobnolistnym berberysem Thunberga "Red Pillar" lub "Atropurpurea Nana" (obydwa purpurowolistne). Zestaw może być uzupełniany biało paskową odmianą trawy np. wyczyńcem łąkowym (Alopecurus pratensis) "Aureovariegata" lub popularną manną mielec (Glyceria maxima) "Variegata" albo białopstra odmianą funkii czy dywanem pstrej odmiany podagrycznika ( Aegopodium podgararia ) "Variegata".
Całość powinna być poprzetykana neutralnymi krzewami o zielonych liściach.
Nagminnym błędem jest sadzenie razem kilku odmian roślin iglastych o różnych barwach igieł - żółtej, niebieskiej, zielonej, białopstrej - obok siebie, co daje wrażenie bałąganu i braku koncepcji.
Podobny efekt chosu powodują zestawienia barwolistnych odmian berberysu Thunberga, żółtych odmian tawuły japońskiej i trzmieliny Fortune'a w całej palecie odmian. I oczywiście wszystko wymieszane razem.
W obydwu przypadkach należy te zestawienia uspokoić znaczną ilością zieleni roślin o dużych liściach (funkie, rodgersje, hortensje, kaliny, pergola z winoroślą albo kokorniakiem), o konstrstującej fakturze (paprocie, liliowce, kosaćce, trawy, niskie wierzby, tawlina jarzębinolistna), czy ciekawej architekturze (klon palmowy, dereń pagodowy).
Podstawowe zasady
Najlepiej gdy złotolistna roślina ma ciemne tło od którego wyraźnie sięodcina i podkreślony jest jej pokrój. W naszym przypadku dla katalpy ale i dla jakiegokolwiek innego drzewa może to być grupa dużych drzew iglastych jak np. daglezje albo jakieś jodły.
Nie należy sadzić takich roślin na tle białej ściany domu. Drzewa o złocistych koronach jak robinia akacjowa "Frisia" glediczja trójcierniowa "Sunburst" i inne sąna tyle wyróżniające i dominujące we wszelkich kompozycjach, że sąsiadujące z nimi drzewa o podobnej skali nie powinny konkurować z nimi intensywną np. purpurową barwą liści.
Żółtolistne odmiany tawuły japońskiej, jaśminowca wonnego, berberysu Thunberga, pęcherznica kalinolistna "Luteus" i podobne krzewy mogą być z powodzeniem sadzone rzędowo jako nieformowane żywopłoty wzdłuż ogrodzenia, ścieżki.
Wybór stanowiska
Rośliny o żółtych liściach należą do bardzo różnych grup botanicznych i ich wymagania dotyczące wilgotności i rodzaju gleby a także mrozoodporności są bardzo różne niemniej jednak wszystkie one mają bardzo podobne wymagania świetlne. Niemal wszystkie wymagają miejsc w pełni lyb przynajmniej częściowo nasłonecznionych. Jednakże liście niektórych odmian mogą ulec poparzeniu, szczególnie te najmłodsze. Dotyczy to berberysu Thunberga "Aurea", brzozy "Golden Cloud" buka "Zlatia", czasami wiązu holenderskiego "Wrebei".
Z drugiej strony jednak sadzenie tych odmian w cieniu sprawia, że barwa żółta wiosną jest w najlepszym razie cytrynowa a nawet jasnozielona i bardzo szybko latem ciemnieje. Należy pamiętać, że reguły żółta barwa liści jest bardzo jaskrawa wiosną a od czerwca prze całe lato liście zielenieją i u niektórych odmian we wrześniu w zasadzie wszystkie liście są już zielone. Tak dzieje się choćby w przypadku buka "Rohan Gold" i "Zlatia".
Drzewa i krzewy iglaste
Nazwa Wys
w m
Pokrój Cechy szczególne
Cyprysik Lawsona
2 wąskostożkowaty może przemarzać
Cyprysik Groszkowy
3 szerokostożkowaty, płaczący duża mrozoodporność
Jałowiec pospolity
0,5 płożący znosi suche podłoże
Jałowiec pośredni 1 płożący j.w
Sosna górska
1 kulisty, nieregularny
j.w
Cis pospolity "Elegantissima"
2 pokładający się, nieregularny stale wilgotne podłoże
Cis pospolity "Fastigiata Aurea"
2 kolumnowy j.w
Żywotnik zachodni
2 szerokostożkowy na żywopłoty
Drzewa lisciaste
Brzoza brodawkowa
10 wąskojajowaty w lekkim półcieniu
Buk pospolity
15 kolumnowy liście ulegają poparzeniu od słońca
Glediczja trójciemiowa
15 szerokojajowaty luźna, ażurowa korona
Rubinia akacjowa
10 nieregularny na jałowce i suche gleby
Wiąz holenderski
10 kolumnowy liście ulegają poparzeniu od słońca
Krzewy liściaste
Berberys Thunberga 1 kulisty, krzaczasty
liście ulegają poparzeniu od słońca
Dereń biały
2 kulisty, krzaczasty na żywopłoty
Jaśminowiec wonny
2 kulisty, krzaczasty wonne, ozdobne kwiaty
Pęcherznica kalinolistna
2 kulisty, krzaczasty ozdobne kwiaty i młode owoce
Bez czarny
3 nieregularny ozdobne, białe kwiaty
Tawuła japońska
0,5 kulisty, krzaczasty ozdobne kwiaty
Kalina hordowina
3 kulisty, krzaczasty ozdobne kwiaty