1
2
3
3

Stwórz profil własnego ogrodu. Podziel się swoim doświadczeniem pielęgnacji roślin.



Rejestracja

Login:

Hasło:

Krzewy pnące

Pnącza mogą zmienić nawet naj­mniejszy ogród w prawdziwie kwia­towy raj. Rosnąc w górę. zajmują mało miejsca. mogą okrywać per­gole. płoty. a przede wszystkim na­gie ściany domów. tworząc wspa­niałe pionowe ogrody. W ten spo­sób łączą dom i ogród w naturalną całość. Dzięki nim możemy bezpo­średnio obcować z roślinami. po­cząwszy od młodej zieleni wiosną. poprzez okres pełnego kwitnienia latem. aż do rozwoju owoców i przebarwienia liści jesienią. W cie­płej porze roku wabią motyle. za­wsze są odwiedzane przez ptaki. Pnącza stanowią także skuteczną ochronę przed prażącym słońcem. wiatrem i deszczem.
wspomagając utrzymanie domu we właściwym stanie. Zapewniają również natu­ralną klimatyzację. gdyż powietrze nagromadzone pomiędzy ścianą a listowiem chłodzi latem. a zimą tworzy otulinę cieplną.
Oprócz wymienionych korzyści ro­śliny pnące mają jeszcze i tę zale­tę. że są mało wymagające i po­ potrzebują niewiele miejsca. Niektó­rzy właściciele domów obawiają się. że rośliny okrywające ściany zniszczą warstwę tynku. Wielokrot­ne obserwacje i doświadczenia do­wodzą jednak. że pnącza nie szko­dzą powierzchniom tynkowym. któ­rych stan techniczny jest dobry. Pewną ostrożność zaleca się tylko przy stosowaniu roślin czepnych do okrywania elewacji z tworzyw sztucznych. Elewacje tego typu ma­ją ograniczoną trwałość i pnącza mogą ewentualnie utrudnić nie­zbędne naprawy i konserwację. Przy takich ścianach lepiej zrezy­gnować z roślin samoczepnych. jak np. bluszcz. Natomiast pnącza wy­magające podpór można bez za­strzeżeń sadzić przy ścianach z ele­wacją z tworzyw sztucznych.

Trzeba pamiętać o jednym: nie wszystkie pnącza mają zdolność sa­modzielnego wspinania się po ścia­nach. Te właśnie wymagają odpo­wiednich podpór. np. z drewnia­nych listewek lub romboidalnej kratki. Najlepsze są kratki z sosny. modrzewia lub innych twardych gatunków drewna. zabezpieczo­ne przed działaniem wody środ­kiem nieszkodliwym dla roślin. Można również stosować siatkę dru­cianą. Godne polecenia są gotowe podpory do pnączy. które można przytwierdzać do ścian budynków w dowolny sposób pionowo. po­ziomo lub ukośnie. Niezawodne okazują się także maty z drutu ocyn­kowanego lub pokrytego tworzy­wem sztucznym. odporne na korozję. Podpory te mocuje się do ścian za pomocą kołków. śrub lub ha­ków. Przywiązanie pędów roślin pnących do podpór w formie tre­jaży czy pergoli drewnianych nie stanowi żadnego problemu. W ra­zie potrzeby można wbić w nie nie­wielki gwóźdź jako dodatkowe za­bezpieczenie. Z podpór metalowych. pędy mogą się jednak ześli­zgiwać. dlatego zaleca się przywią­zywanie do nich dodatkowych li­nek (np. z rafii). aby ułatwić mło­dym pędom wspinanie się i wzrost do góry. Uwagi te dotyczą zwłasz­cza wolno stojących kolumn. pira­mid. trejaży czy furtek. które rów­nież można kupić jako gotowy ar­tykuł w sklepach. Urządzenia tego rodzaju dają wyjątkowo duże moż­liwości zastosowania różnorodnych pnączy w ogrodzie.

Zależnie od sposobu przytwierdza­nia się do podłoża krzewy pnące podzielono na cztery grupy:
1 , Pnącza wąsoczepne i ogonkoczep­ne. owijające się wokół podpór wąsami (np. winorośl) lub ogonka­mi liści (np. powojniki). Za podpo­ry mogą służyć kraty i siatki.
2. Pnącza wijące się. np. wiciokrze­wy. glicynia oraz rdest. spiralnie owijające się pędami wokół pod­pór. Dobre dla nich są pionowe ele­menty ustawione w szpalery.
3. Pnącza samoczepne. bezpośred­nio trzymające się podłoża za po­mocą korzeni czepnych lub przylg na końcach wąsów. w zasadzie nie wymagają konstrukcji i wspierają­cych. Do tej grupy należy bluszcz pospolity oraz niektóre odmiany winobluszczu.
4. Pnącza wspierające się. zwane są też pozornymi. gdyż ich dłu­gie pędy. najczęściej pokryte kol­cami lub cierniami. opierają siębiernie na podporach. Należy za­pewnić im konstrukcje z licznymi listewkami poziomymi. wzdłuż któ­rych rozciąga się i do których przy­wiązuje pędy. Znanymi pnącza­mi tej grupy są róże pnące i jaśmin nagokwiatowy.

Aktinidia ostroIistna (Actnidia arguta) Szeroki. silnie wijący się krzew. z pę­dami długości do 5 m.
Liście prze­barwiają się jesienią na żółto. Na­daje się do pergoli. altan, wyma­ga podpory. Roślina dwupienna, tzn.. że kwiaty męskie i żeńskie wy­stępują na różnych egzemplarzach. Do zawiązania owoców konieczna jest obecność krzewów z kwiatami obu płci. Kwiaty. Białe, pachnące, zebrane w baldachy, od maja do czerwca. Owoce. Słodko-kwaśne, jadalne jagody, zawierają dużo witaminy C. Stanowisko. Słoneczne, ciepłe. Pielęgnacja. Przycinać tylko mło­de pędy.

Kokornak wielkolistny
Pnącze samoczepne, o silnym wzro­ście, pędy osiągają długość 6-10 m.

Okrywa szczelnie pergole, pili drzew, ściany budynków, Kwiaty rurkowate, fajkowato v gięte, żółtozielone z czerwonoiII zowymi nerwami, wewnątrz pili purpuowobrązowe, wielkość do 30 cm! Kwitnie od czerwca do sierpnia. Stanowisko. Cieniste wilgotne.
Pielęgnacja. Znosi także radykalne cięcia.

Milin amerykański Campsis radicans 'Mme Kwiaty. Niepozorne
Owoce. Śliczne, żółte i szkarłatno­czerwone, trujące.
Stanowisko. Słoneczne do cieni­stego. Pielęgnacja. Cięcie wg potrzeby.

Powojniki wielkokwiatowe CIematis Pnącza o wspaniałych, barwnych kwiatach, zależnie od odmiany: białych, niebieskich, różowych, czerwonych, ciemnofioletowych oraz różowo-czerwono prążkowa­nych. Wysokość odmian zróżnico­wana, osiągają 2-4 m. Powojniki wspinają się na pergolach, płotach, trejażach lub wzdłuż rozciągniętych drutów.
Kwiaty. Barwa i termin kwitnienia zależą od odmiany, zwykle od ma­ja-czerwca ('Gwiazda lazurowa') do sierpnia-października ('Lady Betty Bal fou r ').
Stanowisko. Górna część pędów dobrze znosi słońce, jak również półcień. Nie sadzić od strony po­łudniowej i tuż przy ścianach bu­dynku, gdyż jest tam za sucho, a w czasie deszczu zbyt wilgotno. W zasięgu korzeni powojników za­leca się sadzenie rośliny okrywają­ce glebę (bluszcz, irga) - utrzymu­ją cień i chronią glebę przed wy­suszeniem. Powojniki można także sadzić przy większych kamieniach. Pielęgnacja. Uprawa głęboka (na długość dwóch łopat), glebę ogro­dową można wzbogacić ziemiąliściową lub kompostem, także nawozem wapniowym. Nie stoso­wać torfu! Krzewy należy sadzić10-15 cm głębiej niż rosły w szkół­ce. Wszystkie kwitnące roczne pę­dy przycinać wczesną wiosną na 60 cm.

Odmiany. Kwitnące latem: 'Jack­manii', 'Gipsy Queen', 'Nelly Mo­ser', 'Ernest Markham', 'Lady Bet­ty Balfour' i 'ViIle de Lyon'. Odmiany kwitnące wiosną: 'Lasur­stren', 'Mme Le Coultre', 'Rouge Cardinal' i C. montana'Rubens'; cię­cie prześwietlające w lutym-mar­cu i usunięcie owocostanów, każ­de dodatkowe cięcie odbywa siękosztem kwiatów.

Powojnik górski CIematis montana Szybko rosnący, kwitnący krzew, wysokości 5-8 m. Odmiany. 'Rubens' różowoczer­wona, 'Superba' biała, 'Tetraro­se' lilioworóżowa. Kwiaty. Od maja do czerwca uka­zują się w dużej ilości małe lub śred­niej wielkości piękne kwiaty. Stanowisko. Jak powojników wiel­kokwiatowych. Pielęgnacja. Cięcie jak powojni­ków wielkokwiatowych kwitnących wiosną.

Inne gatunki powojników
Są to pnącza zwykle o mniejszych kwiatach, lecz cieszą pełnymi wdzięku kwiatostanami. Dla miło­śników ogrodu nie mających cza­su na codzienną pielęgnację.

Powojnik alpejski CIematis a/pina Wysokość tylko 2 m, zwisające, fio­letowoczerwone kwiaty, od kwiet­nia do czerwca. Owocostany pie­rzaste. Stanowisko jak odmian wielkokwia­towych. Małe wymagania glebo­we. Przed rozwojem liści można przeprowadzić cięcie radykalne.

Powojnik jesienny C. panicu/ata Wysokość do 5 m. Kwiaty białe, pachnące, od września do pażdzier­nika. Na rusztowania i przy ścia­nach budynków. Stanowisko jak odmian wielkokwia­towych. Zalecane cięcie jeszcze przed rozwojem liści do 60 cm.

Powojnik tangucki C. tangutica Wysokość do 3 m. Kwiaty żółte. dzwonkowate. od czerwca aż do jesieni: owocostany bardzo ładne. srebrzyście połyskujące.
Stanowisko i pielęgnacja. Jak mie­szańców wielkokwiatowych powoj­ników.

Powojnik pnący C. vitalba Wysokość do 8 m. Kwiaty białe. słabo pachnące. od lipca do paź­dziernika: długi okres kwitnienia. Owocostany srebrzyste. Do pokry­wania wysokich ogrodzeń. starych drzew lub roślin iglastych ciem­nego koloru, Stanowisko jak mie­szańców wielkokwiatowych. lecznie tak wymagający co do gleby. Możliwe cięcie przed rozwojem li­ści na 60 cm.

Powojnik włoski C. viticella Wysokość 3-4 m. bardzo ładny. kwiaty czerwonofioletowe. od czerwca do sierpnia. Owocostany srebrzyste. Nadaje się do okrywania pergoli. trejaży, rusztowań. Stanowisko jak mieszańców wielkokwiatowych. Mało wymagający co do gleby. Możliwe cięcie na 60 cm.

Bluszcz pospolity Hedera helix Pnącze wysokości ponad 10m. wspina się za pomocą korzeni przybyszowych lub rośnie jako roślina pokrywająca glebę. wówczas wy­sokość 20 cm. Gatunek zimozie­lony. Na mury. stare drzewa. pół­nocne ściany domów. Kwiaty/owoce. Pierwsze kwiaty ukazują się dopiero po 10 latach. Czamoniebieskie, małe. kuliste owo­ce dojrzewają następnego roku. Stanowisko. Słoneczne do cieni­stego. Gleba próchniczna. żyzna. Pielęgnacja. Znosi każdy rodzaj cięcia.

Bluszcz pospolity Hedera helix 'Goldheart' Bardzo ładna roślina. liście żółte. mniejsze niż u H, helix. pozostałe cechy jak u gatunku podstawowego. Bluszcz zimowy Hedera hibernica Różni się od bluszczu pospolitego szybszym wzrostem i większymi li­śćmi. Owoce o małej wartości zdob­niczej. Pozostałe cechy jak gatun­ku poprzedniego.

Hortensja pnąca Hydrangea petiolaris Przepiękny pnący krzew z czerwo­nobrązowymi pędami. wys.10m. Rośnie bez podpór, przydatny na mury. pergole i ściany domów. Kwiaty. Duże. białe. zebrane w luź­ne grona, od czerwca do lipca. Stanowisko. W półcieniu lub cie­niu: gleby żyzne. wilgotne. lekkie. Pielęgnacja. Cięcie w końcu zimy wzmaga intensywność kwitnienia. Możliwe cięcie radykalne.