1
2
3
3

Stwórz profil własnego ogrodu. Podziel się swoim doświadczeniem pielęgnacji roślin.



Rejestracja

Login:

Hasło:

Pigwa pospolita

Pigwa jest krzewem owocowym z rodziny różowatych. Rośnie dziko na południu Europy, w Azji Mniejszej po Iran, gdzie dorasta nawet do 8 m. U nas jest rzadko spotykana i dorasta jedynie do 2 m. Według niektórych legend, to nie jabłko, ale właśnie bladozłota pigwa skusiła Ewę. Starożytni Grecy i Rzymianie poświęcili ten owoc Afrodycie i Wenus.
Krzewy pigwy rosną zwłaszcza na wapieniu. Występują w lasach oraz na zboczach gór. Liście pigwy są szerokoelip­tyczne o długości do 10 cm i szerokości 6 cm. Początkowo są szarawobiało omszone, później, gdy są starsze, na górze są ciemnozielone, a na dole szaro omszone. Kora ma kolor purpurowobrązowy, łuszczy się. Kwiaty tej rośliny pojawiają się późną wiosną. Mają średnicę około 5 cm. Są 5-płatkowe, pojedyn9ze, w kolorze jasnoróżowym lub białym.

Owoce pigwy mają kształt jabłkowaty lub gruszkowaty i nie nadają się do jedzenia na surowo. Początkowo są omszone, później pokryte woskowym nalotem. Mają średnio długość około10 cm, lecz na okazach dziko rosnących są one znacznie mniejsze. Dojrzewają w październiku, a po zerwaniu po­winny kilka dni, a nawet tygodni poleżeć w domu. Nabierająwówczas żółtej barwy i silnego aromatu.

Pigwa pospolita (Cydonia oblonga Mil.) podobnie jak blisko spokrewniona z nią grusza i jabłoń, zaliczana jest do rodziny Rosaceae (różowate) i podrodziny Pomoideae (jabłkowe). W stanie dzikim występowała tylko w Azji Mniejszej i południowo-wschodniej Europie. Obecnie uprawiana jest także w innych rejonach kuli ziemskiej z przeznaczeniem na owoce lub podkładki. W Polsce wielkoowocowe odmiany pigwy występują stosunkowo rzadko ze względu na małą wytrzymałość mrozową. Często spotykane są natomiast podkładkowe typy pigwy wykorzystywane do skarlania grusz.

W warunkach naturalnych pigwa jest mocno rozgałęzionym krzewem lub drzewem o krótkim piu. W formie krzewu osiąga wysokość 2 - 3 m, natomiast jako drzewo dorasta nawet do 5m wysokości. Młode pędy pigwy są filcowato owłosione, cienkie z bardzo małymi pączkami liściowymi. Kwiaty rozwijają się bardzo późno tj. w końcu maja lub na początku czerwca. Zazwyczaj krótkich pędów wyrastających wiosną. Są o białym lub lekko różowym zabarwieniu i wyjątkowo dużych rozmiarach. Większość odmian pigwy nie zapyla się własnym pyłkiem toteż dla zapewnienia normalnego owocowania trzeba sadzić 2 - 3 jednocześnie kwitnące odmiany.

Owoce pigwy są w kształcie gruszki lub jabłka. Dojrzewają we wrześniu lub październiku, osiągając wagę od 100 do 200 g lub więcej. Dojrzałe owoce wydzielają bardzo przyjemny, delikatny zapach. Ich skórka początkowo zielonożółta a później cytrynowożółta pokryta jest wyraźnym łatwo ścierającym się omszeniem. Urody owocom dodaje bardzo duże bardzo duże działki kielicha i listki osadzone na pędzie u podstawy.

Twardy mało soczysty i cierpki miąższ powoduje że owoce pigwy w stanie świeżym praktycznie nie nadają się do spożycia lecz są bardzo wartościowym owocem w przetwórstwie, z powodzeniem wykorzystywane są do wyrobu galaretek dżemów i soków. Pokrojone owoce pigwy lekko rozgotowane w małej ilości wody można rónież dodawać do jabłek przeznaczonych na szrlotkę. Przygotowana w ten sposób szarlotka wyróżnia się przyjemnym skowatym smakiem i wyraźnym aromatem.

Pigwa najlepiej rośnie i owocuje na glebie żyznej i próchnicznej ciepłej o lekko kwaśnym odczynie i zasobnej w wodę (gdyż ma krótki system korzeniowy). Wymaga również osłoniętego stanowiska w którym mniejsze jest prawdopodobieństwo jej wymarznięcia. Odmiany wielkoowocowe należy rozmnażaćwegeratywnie poprzez szczepienie na podkładkoweych typac hpigwy. Rozmnażanie pigwy tym sposobem nie sprawia żadnych kłopotów podonie jak pozyskanie podkładek. Problem jest natomiast dostępność odmian.

Od kilku lat w Instytycie SAdownictwa i Kwiaciarstwa obserwowana jest pigwa z Mołdawi o nie ustalonej tożsamości. Jej gruszkowate owoce nierzadko osiągają ciężar około 350g, dojrzewają w końcu sierpnia i są bardzo trwałe. Nawet w temperaturze pokojowej mogą przeleżeć kilka tygodni. Odmiana ta cechuje się ponadto stosunkowo silnym wzrostem. Słabszym wzrostem i niewielkimi owocami kształtu jabłkowego charakteryzuje się odmiana "Triumf", której owoce dojrzewają w pierwszej połowie września. Od niedawna Instytut jest w posiadaniu kilku innych odmian, których wartość można będzie określić dopiero po kilku latach. W tej sutuacji do rozmnażania można wykorzystać sporadycznie spotykane w kraju stare drzewa pigwy o ile "rodzą" one wartościowe owoce.

W naszych warunkach klimatycznych pigwa nie jest polecana do szerokiej uprawy natomiast może być sadzona na działce. Wyróżnia się bowiem bardzo dużymi kwiatami, które na tle ciemnozielonych liści stanowią niewątpliwie element dekoracyjny.

Jednocześnie kwitnie bardzo późno w czasie gdy większość drzew ma kwitnienie dawno za sobą. Późnym latem i jesienią elementem dekoracyjnym są duże cytrynowożółte owoce. Różnież ciemnozielone liście i pokrój roślin wyróżniają pigwę spośród innych drzew owocowych. Z pigwy można załóżyć luźny dekoracyjny żywopłot. W tym celu drzewka należy posadzić w rzędzie co około 60 cm i ciąć corocznie jak przy formowaniu korony osiowej jabłoni,. W takiej formie pigwa nieco słabiej owocuje ale tworzy oryginalny żywopłot już w ciągu 2 - 3 lat.

Zastosowanie w kuchni
Te owoce o oryginalnym smaku i bogate w witaminy sta­nowią cenny surowiec do przygotowywania konfitur, na­lewek, kompotów, dżemów, a ze względu na dużą ilośćpektyn są znakomite na galaretkę. W kuchni kaukaskiej przyrządza się wiele potraw mięsnych z pigwą. Dodaje się ją do kiszonej kapusty, piecze znakomite placki, robi prze­twory na zimę. Odznaczają się one wykwintnym smakiem i aromatem.

Zastosowanie w medycynie
Oprócz zastosowania w kuchni, owoce pigwy mają rów­nież zastosowanie w lecznictwie. Wykazują działanie ochła­dzające, kojące, powlekające i rozmiękczające. Stosowane są w postaci naparów w stanach zapalnych jamy ustnej, gar­dła i żołądka, a zewnętrznie do gojenia stanów zapalnych spojówek, odmrożeń, zajadów, hemoroidów i jako środek leczniczy i kosmetyczny dla wzmocnienia cebulek włoso­wych. Bogatym surowcem leczniczym są także cenne nasio­na pigwy. Pozyskuje się je jesienią z owoców tego krzewu.

Napar z pigwy
Aby z nasion wydzielił się śluz, należy je moczyć od 3 do 5 godzin. Pić według wskazań lekarza lub trzy razy dziennie.